در اين قسمت نحوة تدوین و تصویب مقررات ملی ساختمان (موضوع ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان) تشريح شده است.
اركان تدوين و تصويب مقررات ملي ساختمان عبارت‌اند از:
• شوراي راهبري مقررات ملي ساختمان
• شوراي تدوين مقررات ملي ساختمان
• كميته‌هاي تخصصي مقررات ملي ساختمان
شوراي راهبري مقررات ملي ساختمان
اعضا
• معاون امور مسكن و ساختمان وزارت مسكن و شهرسازي (رئيس شوراي راهبري)
• مديركل دفتر امور مقررات ملي ساختمان وزارت مسكن و شهرسازي (دبير شورا)
• رييس سازمان نظام مهندسي ساختمان كشور
• رييس جامعه مهندسان مشاور
• رييس كانون سراسري شركتهاي ساختماني و تأسيساتي
• مديركل دفتر فني وزارت كشور
• رييس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
• رئيس مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
• رئيس پژوهشگاه بين‌المللي زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله
• چهار نفر نماينده شوراي تدوين با معرفي شوراي مذكور
• رييس بنياد مسكن انقلاب اسلامي
• نماينده شهرداري‌ها با معرفي وزارت كشور
• رييس كانون سراسري انبوه سازان مسكن
• نماينده معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري
• رييس بيمه مركزي ايران
• معاون تحقيقات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري
• مديركل دفتر سازمانهاي مهندسي و تشكلهاي حرفه‌اي وزارت مسكن و شهرسازي
• رييس سازمان آموزش فني و حرفه‌اي كشور
• رييس كانون كاردان‌هاي فني ساختمان
• رييس كانون كارشناسان رسمي دادگستري
وظايف
• بررسي و كنترل فرايند تدوين و مطابقت پيش‌نويس مباحث مقررات ملي ساختمان با شرايط كشور از حيث تواناي‌هاي فني، اجرايي، اقتصادي، اداري و تعيين حوزه شمول و تأييد آن به منظور ارائه به وزارت مسكن و شهرسازي براي تصويب و ابلاغ
• تعيين سياست‌هاي كلي هماهنگ سازي آيين‌نامه‌ها و استانداردهاي مربوط به مقررات ملي ساختمان
• تشكيل كميته‌هاي مشورتي در زمينه‌هايي كه به اجراي مقررات ملي ساختمان در كشور كمك مي‌كند و يا در شرايط خاص وجود آنها ضروري است
• بررسي و اتخاذ تصميم در مورد پيشنهادات مربوط به تدوين و بازنگري مباحث، آيين‌نامه‌ها، استانداردها، معيارها، و موضوعات تحقيقاتي مرتبط با مقررات ملي ساختمان
شوراي تدوين مقررات ملي ساختمان
اعضا
• رييس مركز تحقيقات ساختمان و مسكن (رييس شوراي تدوين)
• مديركل دفتر امور مقررات ملي ساختمان وزارت مسكن و شهرسازي
• مدير دفتر تدوين ضوابط و مقررات مركز تحقيقات ساختمان و مسكن (دبير شوراي تدوين)
• رؤساي كميته‌هاي تخصصي مباحث مقررات ملي ساختمان
وظايف
• پيشنهاد تدوين آيين‌نامه‌ها، استانداردها، معيارها، موضوعات تحقيقاتي، و شيوه‌نامه‌هاي فني مرتبط با مباحث مقررات ملي ساختمان به شوراي راهبري
• بررسي پيش‌نويس مباحث ارسالي از طرف كميته‌هاي تخصصي و مطابقت آنها با شرايط و مقتضيات كشور از حيث فني و تأييد آن از نظر فني
• بررسي پيش‌نويس مباحث مقررات ملي ساختمان ايران از نظر: يكسان سازي، نحوه بيان، روش نگارش، واژه‌بندي، تعاريف و مطابقت آن با ساير موارد و يكسان‌سازي در شكل انتشار مباحث و موارد نظير آن و ايجاد هماهنگي در تمامي مباحث و فصول مقررات ملي ساختمان با هماهنگي دفتر امور مقررات ملي ساختمان
• انتخاب، تغيير، و جايگزيني افراد مناسب به جاي اعضاي كميته‌هاي تخصصي كه فعال و موثر نباشند
• ارائه گزارش عملكرد شوراي تدوين توسط رييس شورا به شوراي راهبري
كميته‌هاي تخصصي مباحث مقررات ملي ساختمان
اعضا
شوراي تدوين براي بررسي، بازنگري و تكميل مباحث مقررات ملي ساختمان نسبت به تشكيل كميته‌هاي تخصصي اقدام مي‌نمايد. هر كميته حداقل شامل 5 عضو متخصص و صاحب‌نظر در تخصص مورد لزوم مي‌باشد كه براي مدت سه سال توسط شوراي تدوين انتخاب مي‌شوند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است. رؤساي كميته‌هاي تخصصي توسط رييس مركز تحقيقات ساختمان و مسكن انتخاب مي‌شوند و اعضاي آن به پيشنهاد رئيس كميته و تأييد «شوراي تدوين» و با حكم رئيس مركز ياد شده منصوب مي‌شوند.
وظايف
• ارائه نحوه تجديدنظر مباحث و برنامه زمان‌بندي آن به شوراي تدوين
• نظرخواهي مستمر از كارشناسان و صاحبنظران، با برگزاري ميزگردها و كنفرانسهاي تخصصي به منظور به روز در آوردن و غناي هر چه بيشتر مباحث از طريق دبيرخانه
• تهيه پيش‌نويس‌هاي مباحث مقررات ملي ساختمان، رأساً يا توسط كارشناسان طرف قرارداد و انجام نظارت مستمر بر عملكرد آنها
• ارائه پيش‌نويس‌هاي اوليه به دبيرخانه به منظور انجام نظرخواهي‌هاي لازم
• بررسي نظرات اخذ شده و اعمال نظرات مفيد در پيش‌نويس مباحث
• تهيه پيش‌نويس نهايي مباحث مقررات ملي ساختمان و ارائه آن به «شوراي تدوين» و ارائه توضيحات لازم و دفاع از آنها در شوراهاي تدوين و راهبري
• نظارت بر تهيه فهرست‌هاي بازبيني مباحث.
• پاسخگويي به سئوالات فني مرتبط با مباحث مقررات ملي ساختمان كه از طريق دبيرخانه به كميته‌هاي يادشده ارجاع مي‌شود
• اظهارنظر در مورد پيشنهادات واصله از صاحبنظران، كارشناسان، اساتيد و تشكلهاي حرفه‌اي و مهندسي و ساير مراجع و جمع‌بندي‌هاي لازم و تهيه گزارش براي شوراي تدوين
• پيشنهاد يا بررسي مقررات خاص استاني